W czasie, gdy sztuczna inteligencja coraz mocniej wpływa na sposób tworzenia obrazów, a cyfrowe treści zalewają nas z każdej strony, coraz ciekawszy staje się powrót do analogowych technik i ręcznej pracy. Papier, wycinanki, kolaże czy niedoskonałości ręcznego wykonania ponownie znajdują miejsce w projektach kreatywnych i komunikacji marek.
Oliwia Trojan – graficzka i ilustratorka, która w swojej pracy zajmuje się również tworzeniem konceptów kreatywnych, opowiada o poszukiwaniu własnego stylu, współpracy z markami i inspiracjach, które kształtują jej twórczość.

Jak definiujesz dziś swoją rolę kreatywną i własny styl?
Tak naprawdę cały czas jestem na początku i nadal tego szukam. Oprócz grafiki prowadzę też social media, tworzę koncepty różnych działań czy warsztatów i myślę, że czasami zbliżam się do art direction. Dlatego grafika jest dla mnie bardziej medium do działania kreatywnego niż czymś, do czego chciałabym się ograniczyć.
Podobnie jest ze stylem. Instagram jest narzędziem, które z jednej strony pomaga mi go budować, ale z drugiej trochę mnie szufladkuje. Pracuję z różnymi markami i przy bardzo różnych estetykach. To, co obecnie pokazuję na swoim profilu, jest mi najbliższe – minimalizm, czystość i analogowość. Czuję, że coraz bardziej pojawiają się też we mnie, ale nie traktuję tego jako gotowego produktu. To nadal eksploracja.
Praca z markami polega na realizowaniu ich wizji czy masz również przestrzeń na wnoszenie własnych pomysłów?
To bardzo zależy od klienta. Są osoby, które dokładnie wiedzą, czego chcą, i wtedy poprzez grafikę pomagam tę wizję zrealizować. Są też takie, które przychodzą tylko z zalążkiem idei i wtedy rozwijam cały projekt, czasem także zastanawiam się nad tym, gdzie, kiedy i w jaki sposób powinien się pojawić.
Bardzo cenię personalizowane podejście. Przy współpracy z Bandit Wines na przykład nie mamy jednej sztywnej szaty graficznej. Jeżeli współpracujemy z restauracją przy wydarzeniu, grafika może bazować bardziej na jej kodzie wizualnym. W pewnym sensie właśnie ta personalizacja staje się naszym własnym kodem.
Lubię też klientów, którzy wiedzą, czego chcą. Tak jest chociażby przy Orage Studio. Właścicielka marki Kinga Janocha, ma bardzo dużo pomysłów i dużą pewność estetyczną, ale jednocześnie zawsze mam przestrzeń, żeby zaproponować coś od siebie. Tworzyłyśmy razem projekty grafik na koszulki, animacje czy codzienne grafiki.

Który z dotychczasowych projektów był dla ciebie największym wyzwaniem, a jednocześnie dał ci najwięcej?
Chyba Telefon Zaufania Młodych. Mogłam tam wykorzystać bardzo różne umiejętności – wymyślić warsztaty, zaprezentować je markom, później je przeprowadzić i jednocześnie stworzyć elementy graficzne reprezentujące projekt podczas wydarzenia. Pod względem rozwoju, rozmów z ludźmi i wejścia w coś, czego wcześniej nie robiłam, nauczył mnie chyba najwięcej.
Co według ciebie zmieniło się w ilustracji i grafice na przestrzeni ostatnich lat? Czy przy takiej liczbie wizualnych inspiracji da się jeszcze łatwo oddzielić inspirację od kopiowania?
Rynek zdecydowanie się otworzył. Coraz więcej dużych, komercyjnych marek chce współpracować z artystami i wprowadzać ilustrację czy sztukę do swojej komunikacji. Widać to również w Polsce, szczególnie przy mniejszych markach. Mam nadzieję, że nie będzie to tylko chwilowy trend i że rola artysty rzeczywiście pozostanie ważna.
Jednocześnie coraz trudniej mówić o czymś całkowicie nowym, bo jesteśmy bombardowani obrazami. Granica między inspiracją a powtórzeniem jest bardzo cienka. Sama miałam sytuacje, kiedy wymyślałam coś i byłam przekonana, że to świetny pomysł, a później odkrywałam, że niemal identyczna rzecz już istnieje.
Dlatego staram się szukać też dalej niż w aktualnych trendach. Interesuje mnie historia sztuki, stare projekty czy sposoby pracy sprzed ery cyfrowej. Ostatnio zachwycają mnie stare okładki książek, wycinanki, pocztówki i trochę antykwaryczny klimat. Lubię też rzeczy związane z folklorem, ale potraktowane minimalistycznie. Bardzo dużo eksperymentuję teraz z papierem.

Jak sztuczna inteligencja wpływa na twoją pracę i co, poza umiejętnościami artystycznymi, jest dziś ważne w tej branży?
Korzystam z AI, ale głównie do porządkowania myśli, researchu albo rozpisywania bardziej strategicznych działań. Nie używam go natomiast do tworzenia ilustracji. Zdarzało mi się rozszerzyć zdjęcie albo coś z niego usunąć, ale nie generuję w ten sposób swojej twórczości.
Ważny jest dla mnie też sam ruch dłonią i wykonywanie rzeczy. Nie wyobrażam sobie na tym etapie z tego rezygnować. I chyba w ogóle samo rysowanie nie jest najważniejszą umiejętnością. Oczywiście kompetencje artystyczne doprowadziły mnie do miejsca, w którym jestem, ale ogromne znaczenie mają komunikacja, networking i zaangażowanie. Bardzo dużo pracy zawdzięczam właśnie relacjom. Mam też zasadę, że jeśli ktoś prosi mnie o sto procent, staram się dać sto pięć albo sto dziesięć.

Gdybyś miała wybrać jedną rzecz, z którą kiedyś chciałabyś być kojarzona jako twórczyni, co by to było?
Chciałabym, żeby była to dopracowana estetyka, która jest określona i kojarzona ze mną, ale jednocześnie pozostaje w niej przestrzeń na otwartość. Moja twórczość nie wynika bowiem wyłącznie z samego tworzenia, ale też z potrzeby doświadczania, poznawania świata, bycia w ruchu i wśród ludzi.
Kiedy myślę o artystach, którzy są dla mnie ciekawi, patrzę nie tylko na ich dzieła. Interesuje mnie też, dlaczego je tworzyli i jacy sami byli. Chciałabym, żeby w mojej twórczości też dało się to kiedyś poczuć.